آموزش متقابل
هدف فعالیت:
مدت زمان اجرا:
مراحل اجرا:
همدرس گرامی از این راهکار هنگامی که دانشآموز قرار است ارائه کلاسی داشته باشد میتوانید استفاده کنید، این راهکار برای دانشآموزانی که به تدریس کردن و معلم بودن علاقمندند نیز کمک میکند تا این مهارت را در خود پرورش دهند. آموزش متقابل روشی است که شما تدریس صحیح را به دانش آموز یاد میدهید و از او میخواهید به سبک اصولی مانند یک معلم که درس میدهد با استفاده از ابزار و روش درست تدریس کند. در این جا بچه ها چهار روش خلاصه کردن، سوال پرسیدن، روشن کردن و پیشبینی کردن را یاد میگیرند.
دانش آموز معلم میشود و همدرس کمک میکند که با استفاده از چهار راهکار خلاصه کردن، ایجاد سوال، روشن کردن و پیشبینی تدریس را هدایت کند. هنگامی که این راهبردها را یاد گرفتند میتوانند نقش معلم را بگیرند.
هدف : تشویق دانش آموزان به تفکر دربارهی شیوهی فکر کردنشان هنگام خواندن، فعالانه درگیر شدن و نظارت بر درک مطلب خودشان، پرسیدن سوال و قابل فهم کردن متن
روش استفاده:
قبل از اینکه آموزش متقابل با موفقیت استفاده شود، لازم است آن را یاد بگیرید و زمانی برای تمرین 4 راهکار خلاصه کردن، سوال کردن، پیشبینی کردن و روشن کردن گذاشت.
هنگام خواندن متن، راهکارهای یادداشت برداری مثل خط کشیدن انتخابی(نه این که کل متن را خط بکشید.) و چسباندن کاغذ برای آمادهسازی بهتر استفاده کنید.
از قبل نقاط مکثی را مشخص کنید که هنگام خواندن به این نقاط که رسیدید:
1. ابتدا نقاط کلیدی تا این نقطه را مشخص کند.(خلاصه)
2. سپس سوالاتی را در مورد بخشهای نامشخص، اطلاعات گیجکننده و ارتباط با سایر مفاهیم قبلا آموخته شده مطرح کنید.(سوال کردن)
3. سپس به قسمتهای گیج کننده رسیدگی کنید و به سوالاتی که تازه مطرح شده است پاسخ دهید.(روشن کردن)
4. سپس دربارهی آنچه نویسنده خواهد گفت پیشبینی کنید و اگر متن انتخابی داستانی است رویدادهای بعدی داستان را پیشبینی کنید.(پیشبینی)
خلاصه:
• مهمترین ایدهها و رویدادها کدامند؟ (دنبال این نکات بگرد: چه کسی، چه چیزی، چه زمانی، کجا، چرا، چگونه)
• نویسنده میخواهد چه چیزی را به خاطر بسپارید یا از آن درس بگیرید؟
• مهمترین اطلاعات این قسمت چیست؟ این قسمت بیشتر دربارهی چه چیزی بود؟
• چیزی را که خواندی با زبان خودت بگو. ( این متن بیشتر در مورد...، نویسنده میخواهد ... را بگوید)
سوال کردن:
• آیا چیزی هست که نفهمیدید؟
• آیا چیزی وجود دارد که با عقل جور در نیاید/معنی ندهد؟
• هنگام خواندن به چه میاندیشید؟
• آیا تا به حال چنین اتفاقی برای شما افتاده است؟
• کسی را شبیه این شخصیت میشناسید؟
• در مورد چه چیزی کنجکاو هستید؟
روشن کردن:
• آیا واژهای بود که از آن اطمینان نداشته باشید؟ چی؟ در چه صفحه؟
• میتوان معنی آن را پیشبینی کرد؟
• چگونه میتوانیم آن را بررسی کنیم؟
• آیا ایدههای وجود داشته است که برای شما گیجکننده باشد یا آن را درک نکنید؟
• از چه راهکارهایی میتوان برای فهمیدن آن استفاده کرد؟
پیشبینی:
• جاهایی که میتوان برای پیشبینی کردن استفاده کرد: وقتی عنوان و تیتری مطرح شده، نویسنده سوالی در متن پرسیده، خود متن اشاره کرده که این موضوع را در ادامه توضیح خواهد داد
• بر اساس آنچه خواندهاید و آنچه میدانید، فکر میکنید بعد چه اتفاقی خواهد افتاد؟
• چه سرنخهایی به شما کمک کرد تا در مورد اتفاقات بعدی فکر کنید؟
• آیا پیشبینی شما منطقی است؟
