نتیجه گیری و استنباط

همدرس گرامی از این روش می‌توان برای پاسخ دادن به سوالاتی که جواب آن مستقیم در متن نیامده و نیاز به تفکر و تحقیق دارد استفاده کرد این سوالات می‌تواند در درس فارسی، مطالعات یا علوم باشد. بیشتر مسئله‌های ریاضی نیز به نوعی استنباط هستند. دانش‌آموزانی که در درک مطلب و در فهم و حل مسئله‌های ریاضی مشکل دارند این روش‌ می‌تواند به آن‌ها کمک کند.
ترجیح این است که این روش برای دانش آموزان پایه چهارم به بالا استفاده شود ولی شکل ساده‌ی آن را می‌توان برای دانش‌آموزان کوچکتر نیز استفاده کرد. برای دانش آموزان کوچکتر می‌توان از تصاویر استفاده کرد و روش نتیجه‌گیری را توضیح داد.
هدف: یک مهارت پایه برای تفکر سطح بالا، برای خیلی از دانش آموزان ممکن است سخت باشد با این حال می‌توان آن را گام به گام طی زمان و تجربه یاد گرفت. مشاهده دیدن اتفاقات است ولی استنباط چیزی است که بر اساس تجربه می‌فهمیم. وقتی اطلاعات ضمنی است و مستقیم بیان نمی‌شود به دانش‌آموزان کمک کنیم آن‌ها را درک کنند تا مهارت نتیجه‌گیری و استنباط آن‌ها بهتر شود.
روش استفاده:
یک مدل ساده برای آموزش استنباط شامل مفروضات زیر است:
1.    برای دریافت پاسخ باید سرنخ‌هایی پیدا کنیم.
2.    باید این سرنخ‌ها را به چیزهایی که از قبل می‌دانیم یا خوانده‌ایم اضافه کنیم.
3.    بیش از یک پاسخ صحیح می‌تواند وجود داشته‌باشد.
4.    باید بتوانیم از این استنباط‌ها پشتیبانی کنیم.
چهار سوال می‌تواند بحث در مورد استنباط را تسهیل کند.
1.    استنباط(نتیجه‌گیری) من چیست؟
این سوال به دانش آموزان کمک می‌کند که از این آگاهی پیدا کنند که با پر کردن اطلاعاتی که مستقیما ارائه نشده است، دارند نتیجه‌گیری و استنباط می‌کنند.
2.    از چه اطلاعاتی برای این استنباط استفاده کردم؟
برای دانش آموز مهم است که انواع مختلفی از اطلاعات را که برای استنباط از آنها استفاده می‌کند، درک کند. این ممکن است شامل اطلاعات ارائه شده در متن باشد یا ممکن است دانش زمینه‌ای باشد.
3.    تفکر من چه قدر خوب بود؟
بعد از این که دانش‌آموز منابعی برای استنباط شناسایی کرد. او می‌تواند در قوی‌ترین قسمت فرآیند – بررسی اعتبار تفکر خود – شرکت کند.
4.    آیا لازم است که فکر خود را تغییر دهم؟
آخرین مرحله در این فرآیند این است که دانش آموز تغییرات احتمالی در تفکر خود را در نظر بگیرند. نکته در اینجا بی‌اعتبار کردن استنتاجات اصلی دانش‌آموز نیست، بلکه به او کمک می‌کند تا عادت به روزرسانی مداوم تفکر خود را هنگام جمع‌آوری اطلاعات جدید به وجود آورد.
نکته: سوالاتی که برای این فعالیت استفاده می‌کنیم نباید سوالاتی باشد که جواب آن مستقیم و واضح در متن آمده است. باید سوالاتی باشد که نیاز به تفکر و تحقیق دارد.(رجوع به روش ارتباط سوال و جواب)
معماها یکی از راه های تمرین مهارت های استنباطی است زیرا خوانندگان موفق بر اساس آنچه می‌خوانند و آنچه از قبل می‌دانند حدس می‌زنند.(می‌توان از معماهای این سایت استفاده کرد و قبل استفاده آن را ترجمه کرد.)
می‌توان از تصاویر، انیمیشن و فیلم و مستند هم برای آموزش این روش استفاده کرد، برای مثال یک داستان تصویری را به دانش‌آموز بدون نشان دادن تصویر آخر نشان داد و از او خواست که نتیجه‌گیری کند یا پایان فیلم را حدس بزند و روش خود را توضیح دهد که چطور به این نتیجه رسیده است.
در درس ریاضی برای دانش‌آموزان دوم دبستان و کوچکتر باید در مورد رویدادهای مربوط به تجارب دانش‌آموزان که «ممکن است» یا «ممکن نیست» بحث کنید. برای دانش‌آموزان سوم به بالا  باید نتیجه‌گیری‌ها و پیش‌بینی‌ها بر اساس اطلاعات باشد. و مطالعه را طوری طراحی کنید که نیاز به بررسی و تحقیق بیشتر برای نتیجه‌گیری و پیش‌بینی داشته باشد. در درس ریاضی از دانش‌آموز بخواهید زیر کلمات مهم خط بکشد.
در درس علوم تفاوت مشاهده و استنباط را مشخص کنید. استنباط و مشاهده ارتباط تنگاتنگی دارند، اما یکسان نیستند. مشاهده همان چیزی است که فرد می‌بیند، استنباط فرضی است بر اساس چیزی که دیده است. مشاهده یک توصیف واقعی است و استنباط توضیحی است برای داده‌های جمع‌آوری شده.  مشاهده را می‌توان تماشای نزدیک جهان پیرامون از طریق حواس نامید و استنباط را می‌توان تفسیری از واقعیت‌هایی دانست که مشاهده شده است.
مشاهده: چمن‌های زمین بازی مرطوب است.
استنباط احتمالی: باران باریده است، آب‌پاش روشن بود. شبنم صبحگاهی روی چمن‌ها وجود دارد.
دانش‌آموز را تشویق کنید که وازگان علمی خود را در بیانیه‌های خود بگنجاند: آز آنچه من روی چمن مشاهده می‌کنم، نتیجه می‌گیرم که...
در صورت لزوم از جداول و نمودارها برای پیشبرد مراحل استنباط استفاده کنید تا این فرایند شفاف‌ و واضح‌تر شود. فرایند مشاهده تا استنباط را بارها و بارها به صورت گام به گام مدلسازی کنید می‌توانید از مثال‌هایی که در زندگی واقعی اتفاق می‌افتد استفاده کنید.
این را در نظر داشته باشید که دانش قبلی و میزان آن در دانش‌آموزان با یکدیگر متفاوت است. برای همین جواب‌های هر دانش‌آموزی فرق دارد ولی همه استنباط‌ها باید بر اساس اطلاعات جمع‌آوری شده باشد. در صورتی که متن درس به خوبی درک نشده است از این روش استفاده نکنید.